Faktem jest, że wydatki polskich przedsiębiorców na outsourcing stale rosną. Można wręcz mówić o powstającej w tym zakresie modzie, ponieważ niezwykle popularną stała się świadomość biznesowa i wynikająca z niej praktyka koncentrowania się na działalności podstawowej firmy, redukcji i kontroli kosztów operacyjnych, a w efekcie - mobilizowania sił zmierzających do wygenerowania przewagi konkurencyjnej na rynku.
Najczęstszymi motywami podjęcia decyzji
... o wykorzystaniu outsourcingu czynności związanych z odzyskiwaniem należności przeterminowanych lub monitorowaniem tych, których termin wymagalności dopiero ma nastąpić, są:
- zachowanie lub odzyskanie płynności finansowej firmy,
- wyższa wydajność i jakość usługi windykacyjnej zlecanej firmie zewnętrznej,
- niskie koszty outsourcingowanych zadań,
- uwolnienie zasobów pracowniczych dla realizacji celów podstawowych,
- ograniczenie ryzyka ekonomicznego - szczególnie w obszarach wymagających inwestycji takich jak: utrzymywanie własnych działów windykacji, zakup kosztownych technologii teleinformatycznych, samochodów itp.,
- ograniczenie ryzyka prawnego - przepisy prawa cywilnego i gospodarczego są często nowelizowane,
- poprawa wyników firmy (zmniejszenie strat po odzyskaniu należności lub zaliczeniu nieodzyskanej w koszty uzyskania przychodu).
Atuty
Ekonomiczne uzasadnienie outsourcingu usług windykacyjnych przede wszystkim powinno zainteresować przedsiębiorstwa borykające się z problemami restrukturyzacji i pragnące zbudować solidne podstawy finansowe swojej działalności.
Czynności służące odzyskiwaniu należności, zlecane wyspecjalizowanym firmom zewnętrznym są wyjątkowym rodzajem outcourcingu. Nie dość, że przynoszą korzyści natury ogólnej, takie same jak przy innych rodzajach zlecania usług, to dodatkowo są jednym z nielicznych sposobów rzeczywistego pozyskiwania, a dosłownie - odzyskiwania środków finansowych. Celem i efektem podstawowym każdej działalności gospodarczej jest generowanie zysków, których genezą zawsze są należności. Sprawne nimi zarządzanie, a w sytuacjach krytycznych - bardzo szybkie i skuteczne ich windykowanie, uprzedzające działania innych wierzycieli wobec wspólnego dłużnika, decydować mogą o przetrwaniu.
Najbardziej dotkliwym efektem zatorów płatniczych (oprócz braku gotówki) jest obowiązek zapłacenia podatków związanych z powstałym przychodem z tytułu wykonania usług czy dostarczenia towarów. Wystawienie faktury kontrahentowi jest nieodłącznym elementem transakcji handlowych i jednocześnie obowiązkiem nałożonym przez ustawodawcę (podatek VAT). Opóźniający się z zapłatą odbiorcy sprawiają przedsiębiorcom ogromne problemy finansowe związane zarówno z obowiązkiem zapłaty zobowiązań podatkowych, ale również regulowaniem ich wobec innych kontrahentów czy własnych pracowników. W ten sposób powstają kolejne ogniwa zatorów płatniczych, a wyniki finansowe firm pozostają jedynie niedościgłymi danymi statystycznymi.
Outsuorcing usług windykacyjnych przewiduje różne formy aktywności firmy zewnętrznej. Należy się kierować podstawową zasadą, że lepiej zapobiegać niż leczyć, zatem pierwszym etapem dochodzenia należności jest właściwy monitoring płatności. W przypadku powstania problemów z płatnościami lub w fazie wcześniejszej - pozyskiwania klienta i inicjowania z nim współpracy, firmy windykacyjne oferują usługi związane z dostarczeniem informacji o sytuacji finansowej kontrahenta (wywiad gospodarczy). Tego rodzaju dane najczęściej pozwalają podjąć decyzję o wysokości udzielonego kredytu kupieckiego, sposobie i terminie płatności, ewentualnym jej odroczeniu bądź szybkim przystąpieniu do windykacji należności.
W drodze polubownej, sprawnie przeprowadzonej egzekucji przedsiębiorca ma największe szanse na odzyskanie swoich pieniędzy. Jeżeli sytuacja kontrahenta, bądź jego zła wola, nie pozostawiają wątpliwości, że należy rozpocząć egzekucję sądowo -komorniczą, nie należy zwlekać z jej przeprowadzeniem. Przedsiębiorstwa windykacyjne zapewniają pomoc przy formułowaniu pozwu, reprezentują wierzyciela w procesie sądowym, a następnie, po uzyskaniu nakazu zapłaty, nadzorują pracę komornika w celu sprawnego odzyskania należności od dłużnika. Najczęstszą przyczyną, dla której wierzyciele nie decydują się na odzyskiwanie długów na drodze postępowania sądowego i egzekucyjnego, jest wiedza o beznadziejnej sytuacji finansowej dłużnika. W obliczu braku szans na wymierną efektywność tych czynności przedsiębiorcy nie widzą sensu ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z prowadzeniem procesu.
Jednakże postanowienie o bezskutecznej egzekucji niesie bardzo wymierne korzyści dla wierzyciela. Przede wszystkim jest to podstawa do zaliczenia nieodzyskanej kwoty w koszty uzyskania przychodu (wraz z wydatkami na egzekucję jako kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodu), dzięki czemu zostaje zlikwidowana nadpłata podatku dochodowego, związana z niezapłaconymi fakturami sprzedaży. W przypadku firm odprowadzających podatki w oparciu o skalę progresywną - pozytywny efekt przeprowadzenia windykacji sądowej jest tym bardziej oczywisty (im wyższa skala podatkowa, tym większa jest kwota odzyskanego podatku; czasami dodatkowe koszty wpłynąć mogą na pozostanie w niższym progu podatkowym). Ponadto przedsiębiorca ma możliwość zwrócenia się do dłużnika z żądaniem zapłaty należności po wielu latach, kiedy ten odzyska zdolność finansową lub, przekonany o przeterminowaniu swoich zobowiązań i "krótkiej pamięci" wierzyciela, ujawni swe rzeczywiste możliwości płatnicze.
| Kwota wierzytelności |
Opłaty związane z egzekucją sądową |
Stawka podatkowa przedsiębiorcy |
Kwota zaoszczędzona z podatku dochodowego |
| 15 000 zł |
2 000 zł |
19,00% |
3 230 zł |
| 30,00% |
5 100 zł |
| 40,00% |
6 800 zł |
Z powyższej tabeli wynika, że w przypadku windykacji kwoty 15 tys zł. przedsiębiorca opłacający podatek dochodowy nawet w najniższej skali (19%) znacznie więcej zyskuje (3 230 zł.) niż wynoszą koszty prowadzenia postępowania sądowego (2 000 zł.). To wyliczenie dotyczy oczywiście sytuacji najmniej korzystnej, czyli wydania przez komornika postanowienia o bezskutecznej egzekucji. W sytuacji, gdy dłużnik spłaci choć część należności, korzyść przedsiębiorcy z przeprowadzonego postępowania wzrasta proporcjonalnie, a wydanie postanowienia o bezskutecznej egzekucji może nastąpić nawet po odzyskaniu 90% wartości wierzytelności.
W dniu 11. marca 2005r. Sejm przyjął nowelizację ustawy o VAT, która między innymi wprowadza rewolucyjną ulgę przysługującą przedsiębiorcy z tytułu tzw. złych długów ("złych", czyli nieściągalnych). Odwołuje się ona do ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o pdop. w kwestii uznania danej wierzytelności za za nieściągalną. W art. 16 ust. 2 ustawy o pdop ustawodawca wskazał zamkniętą listę sytuacji, które uprawniają do uznania nieściągalności danej wierzytelności za udokumentowaną, natomiast w art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy o pdop wyróżnił podstawy uprawdopodobnienia owej nieściągalności.
Wspomniana nowelizacja ustawy VAT wyłącza ze skorzystania z ulgi podatników, których dłużnikami są podmioty gospodarcze będące w trakcie likwidacji lub postępowania upadłościowego, bądź nie są czynnymi podatnikami VAT (zaprzestały prowadzenia działalności). Rozwiązanie takie gwarantuje Skarbowi Państwa możliwość odzyskania od dłużnika zwróconego wierzycielowi podatku VAT. W praktyce podstawami uznania konkretnej wierzytelności za nieściągalną będzie: posiadanie postanowienia o nieściągalności wydanego przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego; sporządzenie protokołu przez podatnika, stwierdzającego, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem należności będą równe albo wyższe od tej kwoty; prawomocne orzeczenie sądu, potwierdzające wierzytelność i kierujące ją na drogę postępowania egzekucyjnego; zakwestionowanie wierzytelności przez dłużnika na drodze postępowania sądowego. To kolejny argument "za” w sytuacji podejmowania przez przedsiębiorców decyzji o zasadności podjęcia czynności sądowo - egzekucyjnych przeciwko dłużnikom.
Prowizje
Portfele wierzytelności
Wynagrodzenie prowizyjne od odzyskanych należności, zależne jest od bardzo wielu czynników, szczególnie w przypadku przyjmowania większych portfeli wierzytelności. Brane są wówczas pod uwagę następujące wskaźniki:
- wartość wierzytelności,
- okres przeterminowania,
- podstawa roszczenia: faktura, rachunek, nota odsetkowa, umowa, weksel,
- informacja o tym, czy poddane już były wcześniejszym czynnościom windykacyjnym.
W zależności od nich prowizja może się wahać od 25% do nawet 40-50%.
Postrzeganie outsourcingu usług windykacyjnych w kategoriach mody biznesowej, zaczerpniętej z doświadczeń rozwiniętych gospodarek Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej jest niewystarczające. Ta coraz powszechniejsza tendencja zarządzania wierzytelnościami firmy stała się koniecznością wynikającą nie tylko z negatywnych skutków mijającego kryzysu, ale przede wszystkim wymogiem zauważalnego w Polsce wzrostu gospodarczego.
Efektem ubocznym zwiększającej się liczby transakcji handlowych, dostępności do różnego rodzaju dóbr konsumpcyjnych będzie niestety wzrost liczby niespłaconych zobowiązań, zaciągniętych przez wciąż niedoświadczone ekonomicznie społeczeństwo. Obowiązkiem każdego przedsiębiorcy jest zatem świadome zapobieganie kłopotom zanim osiągną one rozmiary nieodwracalne, wyłącznie jednak przy współudziale godnych zaufania partnerów biznesowych.
|
